Okinawa: Zamek Shuri (Shurijō)

Tu jesteś:, Japonia 日本, Okinawa 沖縄, PodróżeOkinawa: Zamek Shuri (Shurijō)

Zamek Shuri, czyli Shurijō (首里城) to jedna z pierwszych rzeczy, którą postanowiłam zobaczyć w Naha. To zdecydowanie największa atrakcja i chluba tego miasta i całej prefektury Okinawa. Shurijō przez wieki stanowił siedzibę władców małego, acz znaczącego Królestwa Ryūkyū i bardzo wyraźnie widać, że architektura i zdobienia zamku różnią się od tego, do czego przywykłam, oglądając słynne zamki w Himeji, Osace, Okayamie, Wakayamie, czy Iwakuni. Nic w tym dziwnego, ponieważ Królestwo Ryūkyū było niezależnym krajem sąsiadującym z Japonią. Kontakty i politykę prowadzili z cesarstwem chińskim. To z Chin czerpali wzorce i inspiracje, dlatego bryła zamku przypomina chińskie pałace, szczyt zamku zdobią smoki, tak bardzo podobne do chińskich, a wszędzie przeważa złoto-czerwona kolorystyka. Shurijō to zdecydowanie nie japońska architektura. To wyjątkowe połączenie tego, co wykształciło się lokalnie, na okolicznych wyspach i tego , co przypłynęło do nich z Kraju Środka – nic dziwnego, że zamek trafił na Listę Światowego Dziedzictw UNESCO.

Do Shurijō wybrałam się już środowym przedpołudniem, ciesząc się, że mam piękną pogodę (rankiem padało i było pochmurnie). Środa to dzień szczególny, bo wtedy, oprócz zwiedzania samego zamku i przy-zamkowych ogrodów, na zamkowym dziedzińcu odbywa się pokaz tradycyjnych okinawskich tańców. Ale onnaodori, zoodori, ryūkyūbudo to temat na oddzielny wpis. Dzisiaj zapraszam Was na spacer po zamkowym wzgórzu, zamkowym dziedzińcu i zamkowych ogrodach. A że jestem inżynierem budownictwa, to do wpisu przemyciłam też trochę informacji o szczegółach budowy i wykończenia zamku. Ale bez obaw – nie będę przynudzać!

Geneza nazwy i słówko o historii zamku Shurijō

Shuri (首里) to nazwa dawnej stolicy Królestwa Ryūkyū, a zamek, do którego się wybrałam przez kilkaset lat stanowił siedzibę Królów Ryūkyū, a przy okazji siedzibę władz administracyjnych. Pełnił tę rolę przez prawie 500 lat – od początków XIV wieku, kiedy postał, aż do końcówki XVII (dokładnie do 1789 roku), kiedy podbita przez Japończyków Okinawa stała się jedną z prefektur Japonii. Podobnie jak wszystkie zamki, które odwiedziłam w Japonii, także Shurijō kilkukrotnie ulegał pożarom – po raz ostatni miało to miejsce podczas Bitwy o Okinawę, pod koniec II Wojny Światowej, w 1945 roku. To, co można oglądać obecnie, to rekonstrukcja, którą rozpoczęto w 1972 roku i niedawno skończono.

Zamek Shurijō i ogrody

Do zamku Shuri (Shurijō) dotarłam jakby od tyłu, bo przyszłam przez park od stacji kolejki jednotorowej Monorail (stacja Shuri) spacerując wzdłuż murów zamku. Tak naprawdę dopiero na sam koniec trafiłam do głównej i niezwykle pięknej bramy Shureimon (守礼門 – pamiętacie znak kanji na bramę, 門, czytany „mon”? pojawia się i w tej nazwie), która znajdowała się dokładnie po drugiej stronie zamkowego wzgórza. Ale co się odwlecze, to nie uciecze. Zdążyłam zobaczyć i tę bramę i niezwykły monument, i kolejne, wewnętrzne bramy; obeszłam zamkowe ogrody, z dwóch punktów widokowych podziwiałam panoramę miasta, by wreszcie zwiedzić ukryty za drewnianą (moim zdaniem niezbyt piękną) bramą Hoshinmon, główny, bogato zdobiony budynek zamku – Seiden oraz towarzyszące mu po dwóch stronach dwa pawilony – Pawilon Północny, Hokuden i Pawilon Południowy Nanden zamykające wewnętrzny plac-dziedziniec Una, w charakterystyczne biało-czerwone pasy. Na początku myślałam, że pasy te mają tylko zadanie ozdobne, dopiero potem dowiedziałam się, że służyły do zaznaczenia miejsc wedle pozycji i funkcji pełnionych przez urzędników, którzy zasiadali na placu podczas różnego rodzaju uroczystości.

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Shureimon – brama prowadząca do zamku Shuri-jō, to popularne miejsce, w którym japońscy turyści robią sobie zdjęcia – jakimś cudem udało mi się strzelić kadr bez tłumu

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Seiden – główny pawilon zamku Shuri-jō – to tutaj znajdowały się prywatne apartamenty królewskiej rodziny oraz dwie sale audiencyjne z pięknymi tronami

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Czerwone pasy z ceramicznych płytek dla oficjeli na placu Una

zamek_shurijo_okinawa_IMG_0340

Model w skali 1:25 przedstawiający plac Una, na którym odbywa się ceremonia Chou-hai-oki-shiki (ceremonia odprawiana rankiem pierwszego dnia Nowego Roku)

zamek_shurijo_okinawa_IMG_0344

I nasz Labbit na noworocznej bibce (zastanawiasz się, kim jest Labbit – przeczytaj!)

Bryła pawilonu Seiden, kolumny, żywe kolory elewacji, ozdoby w kształcie smoków to ewidentna inspiracja tradycyjnymi chińskimi pałacami, natomiast konstrukcja nośna i wiele detali uzupełniających to już w zasadzie stylistyka japońska. Taka kombinacja to unikalny styl Ryūkyū.

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Seiden, główny pawilon zamku Shuri-jō bardzo przypomina chińskie pałace

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Seiden, główny pawilon zamku Shuri-jō bardzo przypomina chińskie pałace

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Smok na wysokości trzeciego pietra – zwieńcza drewnianą kolumnę, na której wspierają się stropy kolejnych kondygnacji

Wnętrze zamku, w tym prywatne apartamenty królewskiej rodziny oraz dwie sale audiencyjne z pięknymi tronami jak najbardziej można zwiedzić (ale na bosaka, buty hyc doi reklamówki). Nie mam wielu zdjęć ze środka, bo w wielu salach (zwłaszcza w tych, w których wystawiano cenne przedmioty – ceramikę, naczynia ze złota, srebra i laki, meble pokryte laką) nie można było fotografować, co uszanowałam. Można jednak było robić zdjęcia w salach tronowych, zatem nie omieszkałam tych pomieszczeń uwiecznić – niestety zarówno tron, korona, jak i pieczęcie od kolejnych cesarzów Chin prezentowane w tej sali to repliki.

zamek_shurijo_okinawa_IMG_0307

Jak się przychodzi do kogoś do domu w gości, to wiadomo, ze się zdejmuje buty. Tak samo w Shuri-jō!

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Wnętrze komnaty na drugim piętrze – to pomieszczenia przeznaczone do prywatnych uroczystości – kolory (czerwień, złoto, czerń) i zdobienia (motyw chmur, smoków) bardzo charakterystyczne dla sztuki chińskiej

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Replika tronu króla Ryūkyū

Pawilon Seiden ma trzy kondygnacje. Pierwsze piętro obejmowało pomieszczenia, w których król przewodniczył posiedzeniom i oficjalnym ceremoniom. Drugie piętro przeznaczone było wyłącznie dla króla, jego rodziny oraz nyokan – dam dworu. Trzecie piętro to w zasadzie niski strych, który zapewniał dobrą wentylację. Wewnętrzna klatka schodowa łącząca kondygnacje, początkowo wąska, ale rozszerzająca się ku górze, to już element definitywnie charakterystyczny dla architektury Ryūkyū. 70 cm poniżej pierwszej kondygnacji znajdują się stare fundamenty zamku, które w ramach zabytku zostawiono podczas powojennej rekonstrukcji – można je oglądać przez przezroczystą podłogę w sali audiencyjnej.

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Stare fundamenty zamku – po rekonstrukcji po II WŚ poziom pierwszej kondygnacji zamku podniesiono, by zachować historyczne mury

Ciekawe okazało się dla mnie małe pomieszczenie wyłożone matami tatami z kamiennym wgłębieniem do przygotowywania herbaty. Bardzo podobały mi się też maleńkie ogrody na tyłach pawilonów SeidenNanden (tak mi się wydaje, że to był Nanden – w każdym razie chodzi o ten po prawej stronie, gdy się stoi przodem do głównego pawilonu), które można zobaczyć wyłącznie z wnętrza zamku.

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Uchironoma – tutaj parzono zieloną herbatę dla króla

Ciekawostki o zamku Shuri

Chociaż nie można było zbyt wiele fotografować, to zanotowałam sobie kilka ciekawostek o zamku – o jego historii, o obyczajach, o budowie. Oto one:

  • Obecna konstrukcja głównego pawilonu Seiden została wykonana z materiałów stosowanych przy wcześniejszych rekonstrukcjach prowadzonych na początku ery Shōwa (okres panowania cesarza Hirohito: od 25.12.1926 – 7.01.1989 roku).
  • W ramach opracowywanie planu rekonstrukcji pawilonu Seiden wykonano model pawilonu w skali 1:10 (długość: 2,875 m, głębokość: 1, 696 m, wysokość 1,423 m), by przewidzieć problemy konstrukcyjne, które mogły wystąpić podczas odbudowy prawdziwego zamku.
  • Dwa główne filary podtrzymujące konstrukcję i szkielet Seiden wykonane są z drewna – tak jak to było oryginalnie, reszta została zrekonstruowana z wykorzystaniem zbrojonego betonu, który osłonięto drewnianymi fasadami.
Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Model konstrukcji pawilonu Seiden w skali 1:10

  • Mury otaczające zamek maja sumaryczna długość 1,080 kilometra; ich wysokość to 5-6 metrów a grubość to średnio 3 metry; kamienie tworzące mur są idealnie dopasowane (bez zaprawy) – czasami można zobaczyć heksagonalne bloki; to głownie lokalny wapień „koralowy” (tzw. coral limestone) – materiał typowy dla budownictwa Ryūkyū.

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Mury otaczające wewnętrzny teren zamku Shuri, Naha, Okinawa

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Mury otaczające wewnętrzny teren zamku Shuri, Naha, Okinawa

  • Pomiędzy pierwszą bramą Shureimon i kamienną bramą Kankaimon na uboczu znajduje się jeszcze jedna kamienna brama – pozostałość po chramie Sonohiyan Utaki. Jest to miejsce, gdzie król Ryūkyū modlił się przed każdą wyprawą w intencji bezpiecznej podróży. Chram zbudował budowniczy Nishito z wyspy Taketomi (archipelag Yaeyama) z lokalnego wapienia z wykorzystaniem unikalnych okinawskich technik. Bramę wpisano na listę Narodowych Skarbów Japonii jeszcze przed II Wojną Światową, w czasie której została mocno zniszczona. Odrestaurowano ją w 1957 roku.
Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Brama chramu Sonohiyan Utaki – to tutaj król Ryūkyū modlił się przed każdą wyprawą w intencji bezpiecznej podróży

Jak wspomniałam, spacerowałam także po wewnętrznych ogrodach zamku – to m.in. tam oglądałam kwitnące sakury. W dwóch miejscach ogrodów znajdują się punkty widokowe, z których można oglądać panoramę miasta Naha. W jednym z nich (tym skromniejszym i mniej obleganym) postanowiłam zjeść lunch, który ze sobą przywiozłam – moje pierwsze sushi na Okinawie. Chociaż nie był to jakiś wypasiony zestaw, a zwykłe pudełko ze sklepu kombini Family Mart – w tych pięknych okolicznościach owo sushi smakowało wybornie!

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Przyjemne alejki w wewnętrznych ogrodach zamku

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

Widok na Naha City o port – gdzieś tam mieszkam!

Zamek Shurijō, Naha, Okinawa, Japonia

I drugi taras widokowy – widok zdaje się z najwyższego punktu na zamkowym wzgórzu – panorama prawie 360°

zamek_shurijo_okinawa_IMG_3178

Nie tylko ja podziwiałam panoramę Naha City

sushi_okinawa_IMG_0234

Sushi na tle Naha City

Jak dojechać

Zamek Shuri (Shurijō)

1 Chome-2 Shurikinjocho, Naha,
Godziny otwarcia: grudzień do marca: 8:30 – 18:00
(latem i jesienią do 19:00 lub 20:00)

Najłatwiej dojechać kolejką jednotorową Okinawa Monorail do ostatniej stacji „Shuri” i stamtąd na piechotę (kilkanaście minut), ewentualnie podjechać jeden przystanek autobusem nr 7 lub 8 (przystanek Shurijō-mae, 首里城前, co dosłownie znaczy „przed zamkiem Shuri”).

O autorze:

Pracuje na jednej z warszawskich uczelni jako adiunkt, gdzie walczy z betonami, polimerami i studentami. W wolnym czasie bloguje o podróżach, gotowaniu i ciuchach; z uporem maniaka uczy się japońskiego. Ładnie narysuje i rewelacyjnie gotuje! Ma bzika na punkcie swoich 2 kotów…